انواع شکنجه در زندانهای جمهوری اسلامی – بخش نخست

تقريبا همه فلسفه های دنيا بر اين عقيده هستند كه هيچ چيز بدون علت آفريده نشده ولی اگر خوب بنگريم ميبينيم بسياری از پديده ها لزومی برای وجودشان نيست گرچه علت وجودشان كاملا معلوم باشد. يكی از اين پديده ها كه همچنان در ذهن بسياری بعنوان يك بن بست باقی مانده شكنجه است. پديده ای كه به دست انسان آفريده شده و عليه خود او نيز به كار ميرود. صرف نظر از آنكه گاه اجرای اين پديده موجب رضايت روحی بعضي افراد ميشود كه كند و كاو پيرامون آن قضيه را پيچيده تر ميكند، شايان ذكر است كه ميبينيم اجرای آن از طرف كسانی صورت ميگيرد كه ادعای پيروی از حقوق بشر را ميكنند يا بر اين ادعايند كه از جانب خداوند در اين جهان ماموريتي به آنها سپرده شده است.


معمولا زندانی از همان ابتداي دستگيری بعنوان خوش آمدگويی مورد تحقير قرار ميگيرد، بخصوص آنكه اين تحقير با بارانی از حرفهای ركيك و فحاشی توام است. نوك تيز اين فحاشی ها اغلب به طرف وابستگان درجه يك و بيشتر وابستگان مونث مثل خواهر، مادر و در صورت ازدواج همسر زنداني است. اين موضوع بسيار حائز اهميت است كه شما بعنوان مظنون دستگير شويد يا بعنوان عضو شناخته شده ای از طرف يك گروه يا سازمان. چون اگر بعنوان فردي مظنون بازجويی شويد، شكنجه ای كه روی شما اعمال ميشود سبكتر است تا اينكه خود را افشا كنيد كه در آن صورت نحوه اعمال آن تغيير ميكند. اما اگر به عنوان فرد شناخته شده ای دستگير شويد از همان ابتدا اعمال شكنجه بسيار سنگين خواهد بود، بويژه آنكه فرصت و زمان از اهميت خاصی برخوردار ميشود. چون طبق ضوابط تشكيلاتی غيبت بيش از بيست و چهار ساعت شما ميتواند زنگ خطری برای دوستان شما باشد و آنها را هوشيار كند و اين امكان براي آنها به وجود ميايد كه مخفی شوند. روی همين اصل در بيست و چهار ساعت اوليه بيشترين فشار و شكنجه روی شما صورت خواهد گرفت تا با گرفتن اطلاعات از شما افراد بيشتری در اسرع وقت دستگير شوند.

غالبا بعد از سپری شدن بيست و چهارساعت اول و گاه چهل و هشت ساعت، فشار شكنجه ها كمتر ميشود و معمولا در جهتی قرار ميگيرد كه اطلاعات گرفته از شما در رابطه با افراد سازمانتان و ساختار تشكيلاتی دور بزند. شكنجه بيشتر از سه يا چهار ماه طول نميكشد مگر آنكه مقاومت شما به عنوان رهبر يا عضوی برجسته انگيزه ای را در جهت حركتهای مردمی سوق دهد، آن زمان است كه شكنجه ها شايد به يك سال و حتی بيشتر هم بكشد تا شما مجبور به اعتراف به شكست خود شويد و اين اغلب مصاحبه ای را از طريق روزنامه ها يا تلويزيون با شما به دنبال خواهد داشت. ماموران شكنجه در مورد افرادی كه مظنون هستند سعی ميكنند اثری از شكنجه بر روی بدن زندانی باقی نگذارند، چون مدت بازداشت اين افراد كوتاه خواهد بود و آثار شكنجه سندی خواهد شد عليه حكومت. اما برخی افراد كه مورد شكنجه قرار ميگيرند علائم آن مدت ها بر روی بدن آنها باقی می ماند، اما از آنجا كه دادگاههای فرمايشی آنها را به زندانهای طويل المدت محكوم خواهد كرد، طی سالهای محكوميت آثار ضرب و جرح كم كم محو خواهد شد.

اين قضيه در مورد افرادی كه از ابتدا حكم اعدام آنها حتی بدون دادگاه و وكيل صادر ميشود آنگونه است كه اعمال هرگونه شكنجه بر روی آنها جايز است كه گاه حتی موجب قطع عضوی از بدن در خلال شكنجه يا مرگ زندانی ميشود. همیشه قبل از شروع شکنجه بازجویان با سوال و جواب امیدوارند بتوانند از شما اطلاعاتی بدست آورند. در صورت پیدا شدن سر نخ تمرکز بازجویی و شکنجه حول آن دور خواهد زد. نحوه سوال و جواب شیوه های گوناگون دارد. گاه یکنفر از شما بازجویی می کند گاه چندین نفر. در بازجویی انفرادی بازجویان مختلف با رفتار متفاوت با شما روبرو می شوند. گاه با زبان نرم  پدرانه و گاه با زبان و رفتار خشونت آمیز. بعضی اوقات حتی خواسته شما مثل سیگار و غذای مورد علاقتان را در اختیار شما می گذارند اما بخاطر داشته باشید آنها همگی دشمنان شما هستند و تنها در پی کسب اطلاعاتی از شما.

در بازجویی گروهی شما در ابتدا با یک بازجو صحبت می کنید. از آنجا که در بازجویی ها چشمان شما بسته هست از وجود اشخاص دیگر در اتاق بی اطلاع هستید چرا که آنها بدون  سروصدا به حرفهای شما گوش می دهند. معمولا صندلی شما در وسط قرار می گیرد؛ بازجوی اصلی در جلوی شما قدم میرند و هربار صدای او را از زاویه ای متفاوت می شنوید. این خود کمی تمرکز شما را بر هم میزند. ۳ بازجوی دیگر که ۲ تای آنها در پشت شما روی صندلی  نشسته اند و آخری نیز ایستاده دور از شما در سمتی در پهلوی شما قرار می گیرد. آنها منتظر دوگانگی در صحبت های شما هستند. بعد از مدتی تمامی آنها پشت سر هم شروع به سوال از شما می کنند تا اگر تا آن موقع دوگانگی در صحبت های شما پیدا نشده باشد اینبار بیابند. سوال ها پشت سر هم و از زوایای مختلف و حول موضوعات متفاوت دور می زند. داشتن تمرکز و شکیبایی از فاکتورهای پیروزی در اینگونه بازجویی هاست.

انواع شكنجه و نحوه اجراي آن روی زندانی

رايجترين شكنجه در وهله اول شلاق زدن است كه تقريبا در تمام زندانها به طرق گوناگون اجرا ميشود. شلاق اغلب بر كف پاها بيشتر از ساير اعضای بدن نواخته ميشود. البته نوع آن بستگی به تخصص شكنجه گر دارد. شلاق كابل به هم بافته شده و يا رشته های چرم به هم بافته و يا رشته های لاستيك به هم بافته است؛ که دردناك ترين آن نيز هست. معمولا اين شكنجه آنقدر ادامه پيدا ميكند كه ديگر در كف پا و اطراف پا از قوزك به پايين جای سالمی باقی نماند. در اين صورت گوشت ها و نسوج اين نواحی تماما از بين می رود. شكنجه گر بعد از اين مرحله اقدام به استفاده از شلاق های نازكتر ميكند كه در بين انگشتان پا نواخته ميشود. اين عمل نيز تا زمانی ادامه پيدا ميكند كه ناخنها بريزند. البته شكل معمول اين شكنجه نسبت به افراد غير سياسی و مظنون و افرادی كه فقط برای تنبيه و ترساندن دستگير شده اند طور ديگری است. بدينصورت كه زندانی را از طرف شكم به ستونی ميبندند و يا بر روی شكم روی نيمكتی ميخوابانند و به كمر او ضربه وارد ميكنند. اين كار معمولا با كابلهايی نازك صورت ميگيرد كه گاه از شدت ضربه كابل به درون بدن فرو ميرود و با خون از محل فرورفتگی بيرون ميايد. در سالهای اخير بسياری از زندانيان به دليل عفونت كليه ها بر اثر اعمال اين نوع شكنجه در زندان جان باختند.

شيوه جديدتر اين شكنجه كه بر روی دانشجويان دستگير شده اعمال ميشود بدين صورت است كه زندانی را سرازير از سقف آويزان ميكنند و شلاق ميزنند. در ملاقاتی با يكی از قربانيان اين نوع شكنجه اين شيوه را اينطور بيان ميكرد: وقتی انسان به جايی تكيه داشته باشد از نظر روحی ثباتی نسبی در خود حس ميكند و يك نوع استواری مبهم او را در مقابل ضربات مقاومتر نگاه ميدارد. اما به صورت آويزان اين حربه از زندانی گرفته ميشود و زندانی از نظر روحی و روانی خود را كاملا بی سلاح و بدون سپر حس ميكند.

ديگر مورد شكنجه كه قبل از شلاق اعمال ميشود زدن يا اصطلاحا كتك زدن است. شكنجه گر در اين مورد از دست و پاهای خود به عنوان ابزار به حالت مشت، چك (كشيده) و يا لگد استفاده ميكند. اما در اين نوع شكنجه موقعيت زندانی تغيير ميكند. گاه با چشمان و دست و پايی بسته روی صندلي و گاه ساعتها تا كمر در داخل بشكه ای پر از آب و يخ، که در حالت اخیر شکنجه گران بجای کابل از شلاق پهن چرمی استفاده می کنند. نوع ديگر زدن در اصطلاح زندانيان تونل و اتاق فوتبال است. تونل عبارت است از سالن بزرگی كه از ابتدا تا انتهای آن دو رديف مزدور ايستاده اند و زندانی در بين اين دو رديف قرار ميگيرد. آنها با نواختن ضرباتی با دست، پا و گاهی نيز باتون زندانی را از يك سر اين دو رديف به سر ديگر آن ميرانند و اينكار همچنان از سر ديگر آغاز ميشود. در اين نوع شكنجه اگر از باتون يا قنداق تفنگ استفاده شود احتمال شكستن استخوانهای فك، دندانها، بينی و دنده ها بسيار زياد است. اتاق فوتبال نيز كمابيش بدين صورت است. فقط به جای رديف انسانها، دايره ای