ایراد رویکرد غرب فعلا «هدف وسیله را توجیه میکند» نیست، بلکه «وسیله هدف را توجیه میکند» است!

جوزپ بورل، نماینده سیاست خارجی اروپا جمعه اخیر در واشنگتن در موضوع پرونده هسته ای ایران اظهار کرد:

اکنون زمان بازگشت به میز مذاکره است. من نمیخواهم به «پلن ب» فکر کنم، چون هیچ پلن ب خوبی به فکرم نمیرسد!

اگر در این جملات ایشان کمی تعمق بکنیم به این معنی میرسیم: ما ابتدا وسیله یا وسایل را انتخاب و فیکس میکنیم، بعدش باید ببینیم چه اهدافی با همین وسایل قابل دستیابی هستند (ولو اینکه دستاورد تقریبا هیچ باشد)! من فکر میکنم هر آدم منطقی بدون اینکه درس تئوری بازیها را خوانده یا دانشکده نظامی رفته باشد میتواند تصور کند این رویکرد چه عواقب وخیمی خواهد داشت.

ایشان تنها نیست، این عصاره رویکرد فعلی غرب است، رقبای سیاسی ایشان در طرف «راست» هم عمدتا فقط در شعار تفاوت دارند، نه اینکه ظرفیت این را داشته باشند که رویکرد معکوس را اتخاذ کنند (یعنی ابتدا هدف و سپس بر مبنای آن وسیله را انتخاب کنند).

متاسفانه موضوع محدود به مورد ایران نیست و خیلی فراگیرتر است؛ این شعارهای «خروج از خاورمیانه و تمرکز روی چین» هم حرف مفت است، برعکس آمریکا دارد از تنها جایی که حداقل ممکن است در یک جنگ متوسط درگیر بشود به جایی که «سنگ زیادی بزرگ است» فرار میکند، شما واقعا خیال میکنید اینها حاضرند به جنگ اتمی تن بدهند؟!

این مشکل جدید هم نیست و در اصل کمی پس از اختراع سلاحهای هسته ای شکل گرفت. آمریکا فقط چند سال فرصت داشت که بازی را با جنگ ببرد، بعدش بازی بزرگ به بن بست رسید و اینها جنگ را به پروکسی هایشان واگذار کردند (که کشورهای بسیاری را بدبخت کرد)، این کشورها هم پس از مدتی به نوبه خود کار را به گروه های تروریستی (طالبان، حزب الله و غیره) برونسپاری کردند، نتیجه هم باغ وحش کنونی است.

ریشه مشکل این بود که واقعیت جهان را تعداد قلیلی فیزیکدان تغییر دادند، ولی ذهنیت غالب همانی ماند که بشر هزارها سال به آن عادت کرده بود، در حالی که پارادایم قبلی ناکارآمد شده بود: راه یا باید صلح (با یک رژیم حقوقی برای تمام جهان) و یا جنگ (با پذیرش اینکه بدون کشتار جمعی نمیشود) تعریف میشد، و نه (تظاهر به) ادامه بازی با ابزارهای تاریخ مصرف گذشته.

تا زمانی که آمریکا (و غرب) برنده اقتصادی به نظر میآمد این نقص چندان توی ذوق نمیزد و حداقل برای غربی ها قابل تحمل بود. ولی اکنون کمابیش واضح شده است که با ادامه این روند نه تنها غرب بیشتر و بیشتر بازنده خواهد بود، بلکه دنیا از این هم که هست بسیار وحشتناکتر خواهد شد. ولی خوب ما میخواهیم رویکردمان «عاقلانه» باشد، پس باید همینطوری با ژست عاقلانه تماشا گر افول بمانیم…

به اشتراک بگذارید:
0 0 رای
ارزیابی این پست
5 نظر
قدیمی ترین
تازه ترین پر رای ترین
بازخوردهای درون متنی
همه نظرها