به یاد ایرج پزشکزاد

ایرج پزشکزاد درگذشت و نامش به نکوئی ماند. پزشکزاد یکی از بهترین طنزنویسان ایران بود که شاهکار بی نظیرش “دائی جان ناپلئون” در ردیف درخشان ترین آثار ادبی ایران جای دارد. سریال دانی جان ناپلئون که با شرکت جمع برگزیده ای از بازیگران ایرانی توسط ناصر تقوائی ساخته شد در زمان خویش پر طرفدار ترین سریال ایرانی بود و شگفتا که کتاب را سطر به سطر در نهایت ظرافت بازسازی کرده.

پزشکزاد چشم تیزبینی برای روابط اجتماعی و طرز زندگی و معاشرت ایرانیان داشت و طنزهای او پیش از انقلاب غالبا طنزهای اجتماعی است. وی پس از انقلاب به نوشتن طنزهای سیاسی پرداخت که بهترین نمونه آن کتاب “انترناسیونال بچه پر روها” است که شامل 17 مقاله و طنز سیاسی است.

آثار او شامل رمان، داستان کوتاه، نمایشنامه، تاریخ و مقالات سیاسی و اجتماعی است. داستان کوتاه “ننگ بی پولی” نمونه خوبی از طنز شیرین پزشکزاد است. این داستان را میتوانید به آسانی در اینترنت بیابید. رمان “ماشاالله خان در بارگاه هارون الرشید” که با هدف ایجاد یک فیلم کمدی نوشته شده داستان ماشالله خان نگهبان بانک است که به وسیله مرتاضی به قرن دوم و بارگاه هارون الرشید فرستاده میشود. کیفیت این رمان قابل مقایسه با دائی جان نیست اما پزشکزاد آنجا هم تکنیکها و شیرینکاری های خودش را دارد. برای مثال چهره های عرب این داستان عربی صحبت میکنند و ماشالله خان نیز با آنها عربی صحبت میکند و اما برای فهمیدن آنچه میگویند به دانش عربی احتیاج ندارید. برای مثال:

-یا سیدتی …. بقول الشاعر انا قال الی انت شرط البلاغ. انت خواه نصیحت تعال و خواه ملال.

به عنوان یکی از دوستداران او کارهای وی پیش از انقلاب و طنزهای اجتماعی اش را برتر از کارهای او پس از انقلاب میدانم. برای مثال رمان “خانواده نیک اختر” را به هیچ وجه نمیتوان با کارهای خوب او مقایسه کرد.در پایان برای نمونه دیگری از طنز اجتماعی خوب او داستان کوتاه “هنر نزد ایرانیان است و بس” را پیوست میکنم. متاسفانه تنبلی و کمبود وقت اجازه تایپ آن را نداد و به صورت تصویرهای صفحات کتاب اضافه شده است.

یادش گرامی

به اشتراک بگذارید:
0 0 رای
ارزیابی این پست
1 نظر
قدیمی ترین
تازه ترین پر رای ترین
بازخوردهای درون متنی
همه نظرها